“Baş ve Boyun Kanseri”, baş ve boyun bölgelerinde başlayan çeşitli kanserleri içeren geniş bir kanser kategorisidir.
Çoğunlukla ağız, boğaz (farenks), gırtlak veya burun boşluğunu kaplayan nemli dokuyu oluşturan skuamöz hücrelerde başlar. Bu kanserler, "Baş ve Boyun Skuamöz Hücreli Karsinomları" olarak sınıflandırır.
Baş ve boyun kanserleri ayrıca tükürük bezlerinde, sinüslerde veya baş ve boyundaki kaslarda veya sinirlerde de başlayabilir. Bu kanser türleri skuamöz hücreli karsinomlara göre çok daha az yaygındır.
Baş ve Boyun Kanserleri aşağıdaki bölgelerde görülebilir:
Ağız Boşluğu: Dudaklar, dilin ön üçte ikisi, diş etleri, yanakların ve dudakların iç yüzeyi, dilin altındaki ağız tabanı, sert damak (ağızın kemikli üst kısmı) ve yirmi yaş dişlerinin arkasındaki küçük diş eti bölgesi.
Boğaz (Farenks): Farenks, burun arkasında başlayan ve yemek borusuna uzanan yaklaşık 12,7 cm uzunluğunda içi boş bir tüptür. Boğaz (Farenks) üç bölümden oluşur:
Gırtlak (Larinks): Gırtlak, boyunda boğazın (Farenks) hemen altında kıkırdaktan oluşan kısa bir tüptür ve geçit görevi üstlenir. Gırtlak, ses tellerini içerir. Ayrıca, yiyeceklerin hava yollarına girmesini önlemek için gırtlağı kapatan epiglot adı verilen küçük bir doku parçasını da içerir.
Paranazal Sinüsler ve Burun Boşluğu: Paranazal sinüsler, burnu çevreleyen kafatası kemiklerinde bulunan küçük boşluklardır. Burun boşluğu ise burnun içindeki boşluktur.
Tükürük Bezleri: Ana tükürük bezleri ağız tabanında ve çene kemiğinin yakınında bulunur. Adında da anlaşılacağı üzere tükürük bezleri tükürük üretir. Küçük tükürük bezleri ağız ve boğazın mukoza zarları boyunca bulunur.
Beyin, tiroit, göz, yemek borusu ve deri kanserleri baş ve boyun kanserleri sınıfına dahil edilmez.
Baş-boyun bölgesinin skuamöz hücreli karsinomları genelde ilk olarak bulundukları bölgeye ve/veya boyun lenf nodlarına yayılırlar. Boyundaki üst lenf nodlarında kanserli skuamöz hücreler de görülür ama bazen yapılan tüm tetkiklere rağmen baş-boyun bölgesinde bir birincil tümör bulunamaz.
Bu durum genellikle tümörün çok küçük olması nedeniyle görülür. Bu durumlarda hastalığa "Primeri Bilinmeyen (Gizli/Occult) Metastatik Skuamöz Hücreli Karsinom" denir.
