MEME KANSERİ
 MEME KANSERİ |
Meme kanserinin en yaygın
belirtisi memede ağrısız bir kitlenin
hissedilmesidir. Ancak, hastaların %10
kadarı, kitle olmaksızın ağrı
hissetmektedir. Meme kanserinin daha seyrek
görülen belirtileri arasında, göğüste oluşan
geçici olmayan değişimler, (örneğin
kalınlaşma, şişlikler, deride tahriş ya da
bozulmalar, ve akıntılar, aşınma, göğüs
ucunun hassaslaşması yada içe dönmesi de
dahil olmak üzere göğüs ucu belirtileri yer
almaktadır. Tedavisi en kolay olan erken
evredaki meme kanserleri tipik olarak hiç
bir belirti göstermezler. Bu nedenle,
kadınların meme kanserinin erken tanısı için
önerilen kontrol programlarını uygulamaları
çok önemlidir. Meme kanserine erken evreda
tanı konması, tedavi seçeneklerinin
sayısını, tedavinin başarıya ulaşma ve
hayatta kalma şansını önemli oranda
arttırır. Erken tanı için temelde önerilen
birbirlerini tamamlayıcı üç yöntem vardır;
- Kişisel (Kendi kendine yapılan) göğüs kontrolleri
- Klinik (Doktor tarafından yapılan) göğüs kontrolleri
- Mamografi
Normal de doktorlar 20 yaşından sonra her ay
kişisel göğüs kontrollerinin yapılmasını,
kırk yaşından sonrada yılda bir kez olmak
üzere klinik göğüs kontrollerini ve
mamografiyi önermektedirler. Ancak daha
sonraki mamogramlarınıza referans olması
için otuzlu yaşlarınızda en azından bir
mamografi çektirerek saklamanız önerilir
Aile tarihçesi, ırk, ilk adet yaşı, çocuk
sayısı gibi pek çok faktör kadınların meme
kanseri için yüksek risk taşıyıp
taşımadığını belirler. Aşağıdaki sorulara
verilen cevaplar meme kanseri riskinin
belirlenmesine yardımcı olabilir.
İlk âdetinizi 12 yaşından önce mi gördünüz?
İlk çocuğunuza 30 yaşından önce mi sahip
oldunuz?
Anneniz veya varsa kız kardeşiniz meme
kanseri hastası mı?
Meme kanseri olmuş kızınız var mı?
Daha önce hiç göğüs biyopsisi yaptırdınız
mı?
Bu biyopsilerinizin sonucunda kanser öncesi
hücrelere rastlandı mı?
Bu biyopsilerinizin sonucunda erken
(yayılmamış) kansere rastlandı mı?
Aşağıda temel risk kategorileri ve temel
risk kategorisi olduğu düşünülen bazı risk
faktörleri yer almaktadır.
Yaş
Genetik
Kişisel tarihçe
Aile tarihçesi
Biyopsi sonucu habis olmayan oluşumlar
tespit edilmesi
Adet görmeye başlama yaşı
Gecikmiş doğum
Alkol
Sigara
Yemek alışkanlıkları
Kilo
Önceki radyoterapiler
Hormon tamamlayıcı tedavi (HRT)
|
Evreler (Evrelar)
|
TNM Evreleme Sistemi:
Kanserin evrelendirilmesi amacı ile TNM
sistemi geliştirilmiştir. Burada T tümörün boyutunu, N lenf benzlerinin
durumunu ve M ise kanserin
metastaz(sıçrama) yapıp yapmadığını
belirtir.
|
Kanser Evrelerinin Numaralar İle
Belirlenmesi:
|
Kanserin evresini, tümörün boyu ve kanserin
yayılımı tanımlar. Evrelendirme sisteminde
Evre 0 ile 4 arasında bir rakam ile
belirtilir.
Evre 0: Aynı zamanda 'in-situ' olarak
da adlandırılırr. Evre 0, olan
kanserler yerlerinde kalmış ve çevre
dokulara sıçramamış kanserlerdir. Klinik
kontrollerde tanısı konan kanserlerin
yaklaşık olarak %15 ila %20'si Evre 0
kanserlerdir. Evre 0 kanserler oluştukları
yerlere göre ikiye ayrılırlar, eğer süt
bezlerinde (lobes) oluşmuşlarsa Lobular
carcinoma in situ yada kısaca LCIS, eğer süt
kanallarında oluşmuşlarsa ductal carcinoma
in situ yada kısaca DCIS olarak
adlandırılırlar.
Evre1 : Orijinal tümör 2cm yada daha
küçüktür ve kanser lenf bezlerine
sıçramamıştır. Evre1 kanser tedavisi için
genellikle izlenen iki yöntem vardır.
Meme koruyucu tedavi: lumpektomi (kanserli
kitlenin etrafında bir parça sağlıklı göğüs
dokusu ile birlikte alınması) ve koltuk altı
lenf bezlerinin alınmasını takip eden
radyasyon tedavisi yapılır. Gerekiyorsa
kemoterapi veya hormonoterapiler eklenir.
Veya mastektomi (kanserin bulunduğu göğsün
alınması operasyonu) ve koltuk altı lenf
bezlerinin çıkarılması önerilir.
Evre (Stage) IIA: Orjinal tümör 2 ila
5 cm arasındadır, ve lenf bezlerine
sıçramamıştır.
Evre IIB: Orijinal tümör 2 ila 5 cm
arasındadır ve koltuk altı lenf bezlerine
sıçramıştır, yada orijinal tümör 5 cm den
daha büyüktür ve koltuk altı lenf bezlerine
sıçramamıştır.
Evre II için genelde uygulanan tedavi
şekli Evre I ile aynıdır (lumpektomi ve
koltuk altı lenf bezlerinin çıkarılması yada
mastektomi), ancak eğer tümör büyükse yada
lenf bezlerine sıçramışsa kemoterapi,
hormonoterapi ve radyasyon tedavisinin
tamamlayıcı olarak önerilmesi daha yaygındır
Evre (Stage) IIIA: Orijinal tümör
koltuk altı lenf bezlerine ve göğüs dışı
dokulara sıçramıştır. Evre IIA meme kanseri
için standart tedavi mastektomidir ve
sonrasında bazı durumlarda göğsün yeniden
yapılmasını hedefleyen estetik operasyonlar
yapılabilir. Tümörün sağlıklı göğüs
dokusundan bir kesim ile ayrılabilmesinin
olası olduğu durumlarda, lampektomi de
yapılabilir. Operasyon sonrasında genelde
radyasyon tedavisi ve sistematik tedavi
olarak kemoterapi ve hormon tedavisi
uygulanır. Eğer tümör çok büyükse, operasyon
öncesinde tümörün boyunun küçültülmesi
amacıyla kemoterapi uygulanabilir, bu tip
kemoterapi uygulamalarına neoadjuvant
kemoterapi denir. Bazı durumlarda
neoadjuvant kemoterapiye yardımcı olması
amacıyla operasyon öncesi hormon tedavisi de
uygulanır.
Evre (Stage) IIIB: Orijinal tümörün
boyutuna bakılmaksızın, tümörün kendisini
göğüs duvarına bağladığı ve göğüs lenf
bezlerine sıçradığı durumlarda kanser Evre
IIIB olarak adlandırılır. Evre IIIB meme
kanserinin standart tedavisi genellikle
neoadjuvant kemoterapi ile başlar. Orijinal
tümörün boyunun istenen oranda küçülmesi ile
birlikte, lampektomi veya mastektomi
yapılır. Operasyon sonrası uygulanan
standart tedavi ise, radyasyon tedavisi,
kemoterapi ve hormon tedavisidir.
Evre (Stage) IV: Kanser göğüs dışına
vücudun diğer bölümlerine (kemikler,
akciğer, karaciğer yada beyin gibi)
sıçramıştır. Evre IV meme kanserinin
tedavisinde temel amaç yaşam süresini ve
kalitesini arttırmak ve hastanın
şikâyetlerini gidermektir. Tedavide genelde
kemoterapi ve hormon tedavisi gibi tüm
vücudu etkileyen sistematik tedaviler
uygulanır. Hastanın şikâyetlerinin
azaltılması amacı ile bazı durumlarda
mastektomi de önerilebilir.
|
| |
|
