KANSER TARAMA TESTLERİ
 Kanser Tarama Testleri |
| |
Erken tanı için tarama yöntemleri nelerdir?
Tarama testi ile erken tanı konulamayan kanserler nelerdir?
|
Tarama testi ile erken tanı konulamayan kanserler nelerdir? |
Tarama testlerinin her zaman yüzde yüz kanseri göstermez. Bazen kanser
olmayan hastalarda varmış gibi bulgular verebileceği ve bazı kanser
vakalarını da atlayabileceği hiç bir zaman unutulmamalıdır. Aynı zamanda
kanser tanısının konmasında faydası olsa dahi hastaların sağkalımını
uzatmayan testler de günlük kullanıma girmemişlerdir.
a. İdrar torbası (mesane) Kanseri:
Mesane kanseri riskini arttıran faktörler şunlardır; sigara içme, yaşlılık
(60 yaşından büyük), erkek olmak, kömür, lastik, kağıt, boya veya tekstil
sanayilerinde çalışmak, kuru temizlemecide çalışmak, yüksek oranda arsenik
içeren su içmek, sık idrar yolu infeksiyonu geçirmek, uzun süre mesane
içinde sonda kalmasır, bazı kanser ilaçları ve ışın tedavileri yapılması,
böbrek nakli yapılması ve genetik bir hastalık olan Herediter non-poliposis
coli sendromu olmasıdır.
Mesane kanserini erken dönemde saptamak için yapılan bir tarama testi
yoktur. Mesane kanseri olan hastalar genellikle kanlı idrar yapma şikayeti
ile başvurur.Mesane kanseri tanısı konmuş hastaların izleminde sistoskopi
(idrar torbasının içine girin bakmak) ve idrar sitolojisidir (idrarla
dökülen hüzrelerin boyanarak patologlar tarafından mikroskop altında
incelenmesi).
b. Karaciğer Kanseri
c. Mide Kanseri
d. Yemek Borusu Kanseri
e. Rahim Kanseri:
Rahim kanserinin erken tanısında faydalı bir tarama testi olmamasına karşın
beklenmedik ara kanama veya iç çamaşırında görülen şüpheli lekelerin mutlaka
doktora bildirilmesi gerekir. Yüksek riskli kişilerde (kendisinde veya
ailesinde herediter non-poliposis kolon kanseri olanlar) ise rahimden her
yıl biyopsi yapılması ve 35 yaşından itibaren bu işleme başlanılması
önerilmektedir.
f. Testis Kanseri
g. Prostat Kanseri:
Makattan parmakla muayene ve prostat spesifik antijen testi (PSA kan testi)
prostat kanserinde tarama testleri olarak halen araştırılmaktadır. 50 yaşın
üstünde olan ve önümüzdeki 10 yıl süreyle sağ olacağı düşünülen erkeklere bu
taramalar önerilmektedir. Yüksek riskli kişilerde (bir veya daha fazla 1.
dereceden akrabada erken yaşlarda prostat kanseri tanısı olması) bu testlere
45 yaşında başlanılmalıdır. Çok riskli kişilerde ilk testler 40 yaşında
yapılıp sonuçlar normal gelirse 45 yaşından sonra yıllık taramalara da devam
edilebilinir. Doktora testler hakkında bilgi almak için gelen kişilere
tartışmalı noktalar anlatılmalı, fakat testleri yaptırmaları önerilmelidir.
h. Over Kanseri:
Kadın doğum muayenesi, transvajinal ultrason ve CA-125 testleri tarama testi
olarak halen araştırılmaktadır.
i. Ağız İçi Kanserler
j. Nöroblastom
k. Akciğer Kanseri:
Akciğer grafisi, balgamın mikroskop altında incelenmesi sıklıkla
çalışılmasına rağmen bu kansere bağlı ölümleri azalttığı gösterilememiştir.
Son yıllarda spiral bilgisayarlı tomografi ile çalışmalar yapılmaktadır.
Kaynaklar:
www.cancer.gov/cancertopics/pdq/prevension
www.cancer.gov/cancertopics/pdq/screening
www.cancer.org/docroot/home/index.asp
|
| |
|
